8 خرداد, 1395

دولت هیچ یک از ۱۰ “اقدام و عمل” اقتصاد مقاومتی را اجرایی نکرده است

معاون اسبق وزیر صنعت با اشاره به مغفول ماندن ۱۰ اقدام و عمل اقتصاد مقاومتی در دولت یازدهم گفت: از اقتصاد مقاومتی در این دولت چیزی بجز حرف و سمینار و برگزاری نشست های شاهانه و ریخت و پاشهای زیاد مشاهده نمی کنیم.

مقام معظم رهبری در نخستین روز سال ۹۵ با حضور در حرم مطهر رضوی ۱۰ اقدام و عمل را برای تحقق اقتصاد مقاومتی برشمردند که عبارتند از:
۱- تمرکز بر فعالیت‌ها و زنجیره‌های اقتصادی مزیت‌دار کشور
۲- زنده کردن تولید داخلی
۳- پرهیز از واردات تضعیف کننده تولید داخلی
۴- پرهیز از هدردادن منابع مالی‌ای که پس از برجام باید وارد کشور شود
۵- دانش‌بنیان شدن بخش‌های مهم و حساس
۶- احیای بخشهای اقتصادی که قبلاً در آنها سرمایه گذاری شده
۷- شرط انتقال فناوری در معاملات خارجی
۸- مبارزه جدی با فساد، ویژه‌خواری و قاچاق، در کشور
۹- ارتقای بهره‌وری انرژی
۱۰- نگاه ویژه به صنایع متوسط و کوچک

به منظور بررسی واقعیت اجرایی شدن اقتصاد مقاومتی و میزان موفقیت دولت در پرداختن به این فرازهای مهم  به سراغ امیررضا واعظی آشتیانی، معاون اسبق وزیر صنعت و مدیرعامل سازمان صنایع کوچک و شرکت های صنعتی ایران رفته ایم.
 در مورد ۱۰ اقدام اساسی اقتصاد مقاومتی که مقام معظم رهبری ابلاغ فرمودند، بعد از حدود دو ماه، آیا نشانه هایی از رویکرد دولت به سمت اجرایی شدن آن موارد وجود دارد؟
ابلاغ سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی که مقام معظم رهبری در سال ۹۲ بیان داشتند در ۲۴ بند بود. ایشان چهار توصیه هم برای اجرای موفق اقتصاد مقاومتی بیان داشتند که در آبان سال ۹۴ انجام شد. در حقیقت این چهار بند، نکاتی است که می تواند اقتصاد مقاومتی را به سرانجام عملی برساند. در سال جدید هم در پیامشان اقدام و عمل را فرمودند و ۱۰ مورد که چکیده آن ۲۴ مورد است برشمردند. متاسفانه در بخشهای قابل توجهی از این موارد، اقدامات مناسبی که نمود داشته باشد را ما شاهد نیستیم. هرچند که بحث اقتصاد مقاومتی موضوعی نیست که ما انتظار داشته باشیم یک ساله یا دوساله عملی شود، بلکه نیاز به زمان دارد، ولی نکته ای که هست بخشی از بندها می تواند نمود خودش را نشان دهد.

 چرا مقام معظم رهبری آنقدر به اجرای اقتصاد مقاومتی تاکید دارند؟
مقام معظم رهبری پیگیر این موضوع هستند زیرا این باور وجود دارد که سرنوشت و موفقیت کشور، در گروه محقق کردن اقتصاد مقاومتی است که ما بتوانیم در برابر حوادث غیر مترقبه در اقتصاد جهانی، و حتی دشمنی هایی که برخی از کشورها با جمهوری اسلامی دارند، در بخش اقتصادی ما بتوانیم مقاوم باشیم. این علت لزوم محقق کردن اقتصاد مقاومتی است، چرا که ما اگر بنا باشد که امورات خود را در بخش اقتصادی و سیاسی به روزمرگی بگذرانیم، همواره باید مطیع و فرمانبر کشورهای ثروتمند و از جمله امریکا باشیم، که این یک ضعف برای نظام جمهوری اسلامی می تواند باشد.
مقام معظم رهبری الان سه سال است که تاکید بر محقق کردن این موضوع دارند و می دانند و حتی صاحب نظران در بخش اقتصاد باورشان بر این است که اقتصاد مقاومتی با ادبیات خاصی حتی در کشورهای توسعه یافته نیز اجرا می شود و موضوع و فرمول پیچیده ای  ندارد. آن ها نیز موفقیتشان را در گروه اقتصاد مقاومتی دیده اند؛ ما هم باید اقتصاد مقاومتی را با ادبیات خاص خودمان و با باورها و اقتصادی که در اسلام تعریف شده پیاده کنیم.

 اولویت با کدام یک از بندها است؟
بندهای ابلاغی که مقام  معظم رهبری فرموده اند همه پیوسته به هم و به هم دیگر مرتبط است. اما موضوع حایز اهمیت در این مورد، یکی بحث تامین شرایط فعال سازی کلی منابع مالی کشور است. در واقع بحث مهم بحث بهره وری است که متاسفانه در این بخش یک مشکل اساسی داریم. نکته بعد استفاده از ظرفیتهای هدفمند سازی یارانه ها است، که ما می بینیم هیچ اقدام عملی در ارتباط با هدفمند سازی یارانه ها نشده است. چون اگر می شد ما می توانستیم به سمت اشتغال برویم، به سمت بهره وری برویم، کاهش انرژی داشته باشیم، در یک کلام عدالت اجتماعی را محقق کنیم.

 در مورد زنده کردن تولید داخلی آیا اتفاق مثبتی افتاده است؟
افزایش تولید داخلی و به ویژه کالاهای اساسی که مقام معظم رهبری تاکید براین موضوع داشتند، ما می بینیم که در این سه سال هیچ اتفاقی از بابت افزایش تولید داخلی که بتواند نیازهای داخلی مان را با محصولات داخلیمان برآورده کنیم را شاهد نیستیم و شاهد این هستیم که بنا بر اعتراف مسئولان وزارت صنایع، نزدیک به هشت هزار کارخانه تعطیل شده، به دلیل سیاستهای دولت در بخش اقتصاد و صنعت. حالا این آمار، آمار دولتی است اما سازمان های غیر دولتی مختلف این عدد را تا ۲۰ هزار کارخانه اعلام کرده اند، که هم کارخانه های متوسط و هم کوچک را شامل می شود.

 دولت در مورد کاهش واردات چه کاری انجام داده است؟
بحث مدیریت مصرف و الگوهای مصرف به معنای ترویج مصرف کالاهای داخلی است که متاسفانه این اتفاق که نمی افتد هیچ بلکه واردات ما زیادتر هم شده است. آماری که چند روز پیش اعلام شده حکایت از آن دارد که واردات ما نسبت به پارسال از امریکا، سه برابر شده است. در بخش های دیگر هم ما این اتفاقات را شاهد هستیم. افزایش قدرت مقاومت و کاهش آسیب پذیری اقتصاد کشور از مقولاتی بود که باز مقام معظم رهبری تاکید داشته اند. ایجاد ارزش افزوده در مواد خام نکته مهمی است که ما مواد خام را نفروشیم و این طور نباشد که کشورهای دارای تکنولوژی مواد خام ما را بگیرند و ارزش افزوده واقعی را آنها ببرند. لذا معظم له بر روی این موضوع هم تاکید داشتند. صرف جویی در هزینه های کشور هم جزء یکی از بندهای ابلاغی ایشان بوده و ما شاهد این هستیم که سمینارهایی که برگزار می شود به عنوان مثال سمیناری که در مشهد در رابطه با اقتصاد مقاومتی برگزار شد،  در هتل های مجلل و شاهانه انجام شد. حقوق های میلیونی که بالای بیست سی میلیون و پاداش های آنچنانی همه مغایر با اقتصاد مقاومتی است .

 چرا کارشناسان نسبت به این موضوعات شفاف سازی نمی کنند؟
ما می بینیم که  کسانی و افرادی که کارشناسی و انتقادی به این مسایل می کنند، در بخش اقتصادی دولت، از سوی دولت با الفاظ مختلف مورد بی مهری قرار می گیرند و فکر می کنند که کارشناسان و کسانی که آگاه به مسایل اقتصادی و تولید کشور هستند، عنادی احیانا دارند و از آنجایی که می بینیم حتی معاون اول رئیس جمهور، منتقدین را متهم به این می کند که شما مرتب در حال نق زدند هستید، با این ادبیات و یا رئیس جمهور، منتقدین را بی سواد و یا با الفاظ دیگری صدا می کند. اینها همه باعث می شود که منتقدین که نگران اقتصاد، تولید و سرنوشت کشورهستند در این برهه حساس چه از بعد سیاسی و چه از بعد اقتصادی، مورد بی مهری از طرف دولت قرار گیرند. دولت فکر می کند که تا الان فعالیتهایی که کرده ارزنده بوده است، ولی اگر فعالیتهایشان را با این سیاستهای ابلاغی مقام معظم رهبری بسنجیم نمره قبولی نمی گیرد.
نکته ای که در ابلاغیه مقام معظم رهبری در سال ۹۲ به آن اشاره شده، بحث فرهنگ سازی است. ما می خواهیم بدانیم که دولت چه فعالیتهایی را انجام داده است، و چه بسترهای فرهنگی را برای آحاد مردم فراهم کرده که بتوانند مشارکتهایی را در اقتصاد مقاومتی داشته باشند و بتوانند کمک کنند، چرا که کمک کردن مردم یکی از نکات بسیار مهم در محقق کردن اقتصاد مقاومتی است. دولت در این ارتباط کار مهمی انجام نداده است و همچنان دارد دور تسلسل را طی می کند.

 پس دولت در گذشته ناموفق بوده و در زمان باقی مانده هم کاری انجام نمی دهد؟
باور من بر این است که دولت در دوره چهار ساله هیچ اتفاقی انجام نداده و نمی دهد و حداقل گزارشی را که نشان دهنده این است که گامهایی را در این ارتباط برداشته ندیدیم، البته تا دلتان بخواهد به صورت تئوری بحث کرده اند و کتابچه و جزواتی را تهیه کرده اند ولی مهم این است که اقدام و عمل انجام شود.

مشکل کار کجاست؟
یکی از چالشهای جدی دولت این است که مدیران شجاع و کارآمد و خلاق و مدیرانی که باور به اقتصاد مقاومتی داشته باشند به طور واحد و یک دست ندارد و چون فاقد چنین مدیرانی است، متاسفانه خود دولت با چالش مواجه است. اگر دولت و دولتهای آینده، می خواهند اقتصاد مقاومتی را محقق کنند، از نگاههای سیاسی پرهیز کنند، از گروه گرایی و باند بازی پرهیز کنند، بروند به سمت اینکه از افراد کار آمد، استفاده کارآمدی بکنند. نه اینکه مدیرانی را بیاورند که  هدف آنها در ابتدا تامین مسایل مالی خودشان باشد. اگر نگاه این باشد بدون شک این دولت هیچ توفیقی را نخواهد داشت  حتی اگر دور بعد هم حضور داشته باشد. مقام معظم رهبری وقتی تاکید بر اقتصاد مقاومتی می کنند و ابلاغیه های مختلف را در سال ۹۲ و ۹۴ و امسال اعلام می کنند، نشان این است که همه وارد بحث اقتصاد مقاومتی شوند و مشارکت کنند، حتی اگر کسانی نقدی دارند نقد سازنده کنند، اما در عین حال متاسفانه دولت، کلیه نقدها را یا خیلی سیاه می بیند اگر از طرف منتقدین باشد، و به عنوان منتقد مخرب از آن یاد می کند، یا خیلی سفید می بیند،  و آن وقتی است که خودشان، خودشان را تایید می کنند، و این نکته خوبی برای آینده اقتصاد مقاومتی کشورنیست.

 دولت در کدام اولویت موفق عمل کرده است؟
دولت در حرف زدن اولویت اول را دارد، در حوزه حرف زدن و عمل نکردن، رتبه اول را دارد.

 پس موفق نبوده؟
نه من دولت را موفق نمی بینم، وقتی آن بندها را ملاحظه می کنیم می بینیم اتفاق خاصی نیافتاده ، یک بند از آنها تقویت روحیه جهادی است، خوب این فرهنگ جهادی کجا اتفاق افتاده است؟ در بهره وری و کارآفرینی چه اتفاقی افتاده است؟ وقتی کارخانجات ما به اعتراف خود متولیان تولید کشور ۸ هزار کارخانه تعطیل شده این کجایش کارآفرینی است؟ شاید در بخش گفتمان سازی دولت قدمی را برداشته باشد، آنهم گفتمان سازی که کارهای آنها را تایید بکند.

 یعنی دولت برخلاف اولویتها حرکت کرده است؟
من تصور و باورم این است که در بدنه دولت یک مقاومتهایی وجود دارد، عده ایی احساس خطر می کنند از محقق شدن این موضوع زیرا منافع شخصی یا گروهیشان درگیر است، و در سطح خود دولت هم آن اعتقاد راسخ برای محقق کردن این موضوع وجود ندارد، این یک خطر می تواند باشد هرچند که در ظاهر دولت خیلی مدعی است که به دنبال محقق کردن اقتصاد مقاومتی است ولی آثار و تبعات این مسئله را ما لمس نمی کنیم. تا زمانی که دولت هر موضوع پیش پا افتاده را به دولتهای قبل مرتبط بداند، شما اطمینان داشته باشید که دولت ناتوان است.
دولت یازدهم هیچ عمل مثبتی در ارتباط با اقتصاد مقاومتی که نشان های آن مشهود باشد را انجام نمی دهد. فقط در حد حرف و سمینار و جلسه و همایش که شامل نشست های شاهانه و ریخت و پاشهای زیاد که جز این من فکر نمی کنم چیزی دیگری مشاهده بشود. من فکر می کنم تا زمانی که نگاه گروهی، باندی و جناحی باشد، اقتصاد مقاومتی با یک چالش جدی مواجه است.

 چرا دولت در اجرای اقتصاد مقاومتی موفق نبوده است؟
سه فاکتور متاسفانه عامل این است که ما نتوانیم اقتصاد مقاومتی را توسط این دولت اجرایی کنیم، یکی بحث نیروی انسانی که توسط مدیران ارشد و میانی است که فقط در شعار است و باور به این ندارند، نکته دوم که عدم باور تیم اقتصادی دولت نسبت به این موضوع است یعنی مشاورین رئیس جمهور در بخش اقتصادی و تیم اقتصادی دولت از آنجایی که یک دست نیستند و تبحر نسبت به مسایل اقتصادی ندارند، عاملی است که این مهم به سرانجام نرسد، نکته سوم این است که  اقتصاد ما را به سمت اقتصاد لیبرالی بردند، و علاقمند هم نیستند که در این فضا تغییری ایجاد شود و بیشتر دوست دارند که ادامه دهنده اقتصاد لیبرالیستی باشند و بحثی از نوآوری نباشد، بحث از کاآفرینی نباشد، بحث از مشارکت مردم نباشد چون در اقتصاد لیبرالیستی از این مسایل خبری نیست و یک طیف خاص و یک گروه خاص کار را در دست دارند و آن افراد هستند که تعیین تکلیف برای اقتصاد کشور می کنند و همیشه سعی می کنند که مردم جامعه خودشان را مقروض نگه دارند. لذا بحث اقتصاد لیبرالیستی از نکات بسیار مهمی است که از باور بعضی از مسئولین به دور نیست. لذا این یک واقعیت است که مشاور رئیس جمهور، آقای ترکان،  وقتی که می گوید که ما فقط تنها چیزی را که خوب بلدیم درست کنیم قورمه سبزی است، این نشان می دهد که خود باوری نسبت به تولید داخلی وجود ندارد، در عین حال این نمادی از دیدگاه کلان دولت است که به تولید داخلی دارد و نمادی است از تحقیر تولید کنندگان داخلی، همه اینها دارد دست به دست هم می دهد که ما نتوانیم اقتصاد مقاومتی را اجرا کنیم. اگر هم احیانا دولت بخواهد برای  اقتصاد مقاومتی کاری انجام دهد، بیشتر در الفاظ و اینها، گیر کرده است.

 دولت چه کاری می تواند برای برون رفت از این مسئله انجام دهد؟
رئیس جمهور باید درکسانی که پیگیر کار اقتصادی هستند و مشاوران  خود تجدید نظر کند، هرچند تا الان هم نشان داده که نگاه خود رئیس جمهور هم این بوده که مخالف اقتصاد مقاومتی عمل کرده مگر اینکه تغییراتی ایجاد کند. هرچند که تا پایان دولت یازدهم زمان زیادی نمانده    ولی من تصورم این است که این خواسته خود رئیس جمهور است زیرا اگر اینگونه نبود حداقل در این سه سال گذشته اقدامات عملی را ما در برخی از بخشها می دیدیم . البته دولت به خاطر اینکه استراتژی کلانی برای اقتصاد کشور ندارد، شاید یکی از دلایلش این باشد که نمی دانند که تکلیف اقتصاد کشور را چه بکنند، هرچند که مقام معظم رهبری مشخص کرده ترسیم کرده و نکاتی را هم یادآوری کرده است و حتی راهکار را هم بیان نموده است.

منبع : تسنیم

بدون دیدگاه

نظرات بینندگان

نظرات بینندگان

پر کردن قسمت ستاره الزامی میباشد.