28 شهریور, 1394
عضو هیات علمی دانشگاه تهران

ورود تکنولوژی زمینه نفوذ اقتصادی غرب را فراهم میکند

از آنجا که ما زیر بنای صنعتی درستی در کشور نداریم سیاست های صنعتی و اقتصادی ما و همچنین سیاست های مربوط به مسکن، انرژی و.. متاسفانه منجر به اصلاح ساختار اقتصاد ایران به سمت یک اقتصاد پویا، بومی و مبتنی بر ارزش ها و نیروهای داخلی نشده است.

میثم موسایی عضو هئیت علمی دانشگاه تهران درباره راه های نفوذ اقتصادی دشمن به خبرنگار تراز گفت: این موضوع در گذشته نیز وجود داشته و طبیعی است وقتی بنگاه های اقتصادی یک کشور، در کشور دیگر فعال باشند، بالاخره نفوذ و تاثیراتی در اقتصاد آن کشور خواهند داشت. وی درباره مصادیق این نفوذ افزود: در گذشته مصداق این نفوذها بیشتر حضور کشورهای استعمارگر در گمرکات و وضع تعرفه های گمرکی به نفع کالاهای خارجی بوده است. شما اگر مطالعه بکنید خواهید دید در معاهدات مربوط به دوران صفویه با پرتغالی ها، یا در دوره قاچار در معاهده ترکمنچای و گلستان این مسئله کاملا مشخص است و حق تعیین حقوق گمرکی و مالیات به کشورهای دیگر واگذار شده است در نتیجه کالاهای داخلی به شدت صدمه دیده و توان رقابت با کالاهای خارجی را نداشتند. وی اضافه کرد: برای همین هم شما اگر نگاه کنید صنعت ما در دوره صفویه جز چند صنعت برتر دنیا بوده و چندین مورد از صنایع برتر دنیا در ایران وجود داشته است و در مقایسه با سایر کشورها قابل توجه و در حد کشورهایی مانند: انگلیس، روسیه و عثمانی بوده است. اما بعدها در دوره قاجار به یک کشور درجه سوم و در دوره پهلوی نیز به یک اقتصاد وابسته با یک صنعت مونتاژی تبدیل می شویم.

موسایی ادامه داد: از آنجا که ما زیر بنای صنعتی درستی در کشور نداریم سیاست های صنعتی و اقتصادی ما و همچنین سیاست های مربوط به مسکن، انرژی و.. متاسفانه منجر به اصلاح ساختار اقتصاد ایران به سمت یک اقتصاد پویا، بومی و مبتنی بر ارزش ها و نیروهای داخلی نشده است.

لذا طبیعتا باید در مراودات اقتصادی خود با سایر کشورها مواظب باشیم تا این وابستگی ها تداوم پیدا نکند و ما بتوانیم از این ارتباطات به نفع صنعت داخلی، اشتغال در داخل کشور و افزایش سطح درآمد مردم در کشورمان استفاده کنیم.

این اقتصاددان تصریح کرد: این امر نیازمند تدابیر گسترده در حوزه های مختلف بوده و به استراتژی های ما در حوزه صنعت، کشاورزی، خدمات و… مربوط می شود. اینکه شما از ارتباط با سایر کشورها چقدر سود می برید مهم است، ضمن اینکه اگر از من بپرسید آیا ارتباط با کشورهای غربی حتما منجر به نفوذ اقتصادی می شود باید گفت: بله، اما این نفوذ لزوما همیشه بد نیست ولی اگر بخواهیم براساس تجربه گذشته نگاه کنیم متاسفانه ارتباط ما با این کشورها هرگز نتوانسته منجر به نفع بیشتر ما شود بلکه در واقع همیشه نفع بیشتر نصیب طرف های خارجی شده است.

عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در مورد روزنه های موجود برای نفوذ اقتصادی غرب خاطر نشان کرد: مسائل موجود در کشور که می تواند شرایط این نفوذ را ایجاد کند یکی فرهنگ مصرفی موجود در کشور است که در این سالها بسیار افزایش یافته است. از طرفی سطح توقعات برای ارضا تقاضاهای اشباع نشده افزایش پیدا کرده و از آنجا که ساختار اقتصاد ما ساختار رانت گونه غیرتولیدی است و هیچ کدام از سیاست های اقتصادی، وضع قوانین و خصوصی سازی های صورت گرفته نتوانسته اند به اصلاح ساختار غیر رقابتی و رانتی ما کمک بکنند و این ساختار همچنان بدون اصلاح تداوم یافته است. در این ساختار حتی کسانی که ممکن است از کشورهای دیگر برای سرمایه گذاری به ایران بیایند چون به دنبال منافع خودشان هستند و از آنجا که در داخل افراد و بنگاه هایی هستند که منافع شان می تواند با منافع آنها گره بخورد.

موسایی ادامه داد: در نتیجه بی توجهی به این مسائل می تواند باعث ضربه زدن بیشتر به تولیدات داخلی و وابستگی بیشترما شود و حتی ممکن است در عین حال نفوذ فرهنگی و سیاسی آنها را گسترش دهد. یعنی وقتی شما کالای یک کشوری را مصرف می کنید در واقع به یک نحوی به فرهنگ آن کشور فرصت داده وآن را تایید می کنید که کالای آن کشور ارزش مصرف دارد و به بنگاه تولیدکننده آن کشور یک رای مثبت می دهید و معمولا با صدور هر کالایی فرهنگ آن کشور هم صادر می شود.

وی افزود: هرکالایی نقش یک رسانه را دارد همان طور که میدانید هرآنچه پیامی را منتقل کند یک رسانه است و تمامی کالاهایی که وارد کشوری می شوند پیامی دارند و نقش رسانه را ایفا می کنند. حتی کسانی مانند گردشگر وقتی وارد کشوری می شوند می توانند نقش یک رسانه را داشته باشند. امروز ما نمی توانیم اقتصاد را جدای از فرهنگ و سیاست تعریف کنیم و تمام مرادوات اقتصادی ما علاوه بر اینکه تحت تاثیر مراودات فرهنگی و سیاسی هستند. این مراودات را نیز از خودشان متاثر می کند.

موسایی در باره ضعف های اقتصاد ایران گفت: به دلیل ضعف های موجود در اقتصاد ما، نفوذ اقتصادی نسبت به نفوذ امنیتی وسیاسی آسان تر است از آنجا که ما به تکنولوژی آنها نیاز داریم این نفوذ راحت تر پذیرفته می شود. مثلا هیچ کشور مستقلی نفوذ امنیتی را قبول نمی کند چرا که اسرار نظامی و امنیتی آن کشور مورد تهدید قرار می گیرد و مسلم است که این موضوع یک امر منفی و ضد استقلال برای هر کشوری است و اصل حاکمیت ملی آن کشور را به خطر می اندازد. نفوذ سیاسی هم با یک درجه کمتر شبیه نفوذ امنیتی است. بالاخره اینکه سایر کشورها می توانند در تصمیمات سیاسی و داخلی کشور دیگری تاثیر گذار باشند قطعا مخرب است. نفوذ فرهنگی نیز همین طور است و عموما برای کشورهایی مثل ما، اثرات منفی بسیاری دارد. ولی ازهمه این نفوذها راحت تر و قابل توجیه تر نفوذ اقتصادی است که معمولا این نفوذ همراه با نفوذ فرهنگی و سیاسی خواهد بود.

این کارشناس اقتصادی افزود: نفوذ اقتصادی غرب به ایران به این بستگی دارد که ما چگونه رفتار کنیم یعنی به نظر من در اینجا متغییر اصلی تعیین کننده تصمیمات و سیاست های داخلی ایران است. اینکه ما به چه اندازه ای برای این ارتباطات آماده هستیم و برای نحوه برخورد خود با سایر کشورها چه برنامه ای داریم.

وی در انتها خاطر نشان کرد: مسئولیت اصلی مقابله با نفوذ اقتصادی غرب به ایران در کوتاه مدت با مسئولین اقتصادی کشور می باشد اما در میان مدت با مسئولین سیاسی و در بلندمدت برعهده مسئولین امنیتی است. البته وقتی می گوییم مسئولین اقتصادی یاسیاسی این شامل نمایندگان مجلس، قوه مجریه و.. می شود چراکه همه تصمیمات اجرایی باید توسط مجلس تصویب و توسط قوه مجریه اجرا شود.

منبع : تراز

بدون دیدگاه

نظرات بینندگان

نظرات بینندگان

پر کردن قسمت ستاره الزامی میباشد.