15 دی, 1394

دلالها ۵ برابر سود می‌برند

بررسی‌ها نشان می دهد، تفاوت قیمت انواع میوه از سر باغ تا خرده فروشی ۴ تا ۵ برابر است و واسطه ها برندگان اصلی تجارت محصولات کشاورزی در ایران هستند.

وجود دلال ها و واسطه‌ گران در جامعه‌ کشاورزی کشور حقیقت تلخی است که با جسارت و گستاخی، عدالت را به مسلخ می برند. وقتی دیگر عرصه‌ های جامعه‌ هم جولانگاه دلالان می شود، آنگاه عمق فاجعه‌ در عرصه‌ کشاورزی با قشر ضعیف و آسیب پذیرش و با کمترین میزان پیوند صنفی و همبستگی به خوبی نمایان است. پیامدهای نا مطلوب دلالی و واسطه‌گری، امروزه‌ به بیماری فاجعه‌ باری تبدیل شده‌ است که بیش از هر زمانی، امر تولید را مختل و کمر تولید کننده‌، بویژه بخش کشاورزی را در هم شکسته‌ است.

کشاورزان در ایران، با شرایط بحرانی سفره های آب زیرزمینی، که کارشان را با ریسکی بسیار بالا مواجه کرده است؛ نه تنها سودی از تولید محصولات نمی برند بلکه حتی محصول خود را زیر قیمت تمام شده نیز می فروشند؛ البته این اتفاق در شرایطی رخ می دهد که مصرف کنندگان از قیمت بالای محصولات گله مند هستند و این دوگانگی موضوعی است که نشان می دهد در فاصله بین تولید محصولات تا زمانی که به دست مصرف کننده می رسد اتفاقاتی رخ می دهد که مسلما برای هیچ کدام از دو طرف این معادله نفعی در برندارد.
علی اکبر مهرفرد‌ قائم مقام بازرگانی وزیرجهاد کشاورزی با اشار به ادامه حضور واسطه‌ها در بازار محصولات کشاورزی معتقد است، امروزه فاصله قیمتی عرضه تا مصرف محصولات کشاورزی ۲ تا ۴ برابر است، به طوری که بعضی از محصولات در مزرعه کیلویی ۴۰۰ تومان خریداری می شود، اما در بازار ۲۰۰۰ تومان به فروش می رسد.
به نظر کارشناسان، افزایش حضور دلال ها برای خرید محصولات کشاورزی با قیمت ارزان از دلایل اصلی مهاجرت کشاورزان به شهرها است؛ آنها می گویند: خرید محصولات تولیدی با قیمت ارزان توسط واسطه ها نه تنها سبب کاهش درآمد کشاورزان بلکه عاملی برای مهاجرت آن ها به شهرهای بزرگ شده است.
به دنبال مهاجرت کشاورزان به شهرها، آن ها نیز به شغل های کاذب و غیررسمی گرایش پیدا می کنند و این امر سبب خروج بخشی از نیروی فعال در بخش کشاورزی از فرآیند تولید می شود.
عمده محصولی که در مزارع و یا باغات ایران به دست می آید تنها یک مسیر را طی می کند و از مزرعه توسط دلالان به سمت میادین میوه و تره بار حرکت می کند. به دلیل این مسئله و نیز عدم درجه بندی محصول در مزرعه، کارخانه جات صنایع غذایی نیز ناچارند که بیشتر مواد اولیه خود را از میادین میوه و تره بار تهیه کنند که واسطه ها و دلالان میوه ( عمدتا هیچگونه تحصیلات آکادمیکی در زمینه کشاورزی ندارند) چند دست میوه ها را خرید و فروش می کنند و در بعضی مواقع با چندین برابر قیمت تمام شده به فروش می رسانند و توسط آنان که از خلأ نظارتی نهایت سوء استفاده را می کنند درجه بندی می شود.

بنابراین بر حسب این موضوع اقلام مصرفی مردم طبقه بندی می گردد و درجه یک ها برای مردم متمول و آنهایی که از کیفیت کمتری برخوردار هستند برای اقشار دیگر جامعه ارسال می گردد.  در کشور ما میزان کشت یک محصول به دلیل نوسان قیمت در بازار، با نوسانات زیادی مواجه است.

احمدعلی کیخا، نماینده مردم زابل، زهک و هیرمند در مجلس شورای اسلامی، با انتقاد از سیستم نظارت و حمایت از کشاورزان، می گوید: متأسفانه شرایط در کشور بگونه‌ایست که تنها ۲۵ درصد از قیمت فروش محصولات کشاورزی به مصرف کنندگان، به دست کشاورز می‌رسد و ۷۵ درصد باقیمانده روانه جیب دلال‌ها و واسطه‌ها می‌شود.
مژدهی، یکی از باغ‌داران شهرستان میاندورود مازندران، که در تولید مرکبات فعالیت دارد، مهمترین مشکلات پیش ‎روی کشاورزان را عدم دسترسی به بازار مناسب برای فروش دانست و اظهار کرد: نبود بازار مناسب و عدم نظارت دقیق بر محصولات کشاورزی از جمله مرکبات، یکی از ضعف های اساسی به شمار می رود.
‎ این باغ‌د‌ار خاطرنشان کرد: وجود واسطه ها در بازار فروش و عدم بازار مناسب، موجب بروز مشکلاتی برای کشاورزان و باغداران می شود، از طرفی نیز بالا بودن قیمت محصولات موجب می شود تا مصرف کننده توان خرید آن را نداشته باشد.
بی تردید این دلال ها هستند که فریاد کشاورزان، مسئولان و مصرف کنندگان را درآورده اند و عامل اصلی گرانی محصولات کشاورزی شده اند.
در معادلات خرید و فروش محصولات کشاورزی که دلال ها در آن دخالت می کنند، محصولات کشاورزی از تولید کننده ارزان خریده می شود و مصرف کننده هم قیمت گرانی را بابت خرید پرداخت می کند و در این میان سیاست های تنظیم بازار و … نادیده گرفته شده و «دلال» به سود بادآورده دست پیدا می کند.
صابری تولید کننده محصولات جالیزی نظری متفاوت دارد و معتقد است، دلال ها تسهیل کننده معاملات محصولات کشاورزی هستند به شرطی که یک یا حداکثر ۲ واسطه نقش خرید و فروش محصولات کشاورزی داشته باشند.
این کشاورز ادامه می دهد: بنیه مالی کشاورزان اجازه عرضه مستقیم کالا به میدان بار و بازار مصرف را ندارد لذا دلالان این کار را برای کشاورز انجام می دهند، اما مشکلی که در این میان وجود دارد تعداد زیاد دست در این بازار است که موجب می شود یک محصول در بازار مصرف بیش از ۵ برابر قیمت خریداری شده از کشاورز به فروش برسد و این در واقع مشکل اساسی کشاورزی است، بنابراین معتقدم تعدد دلالان موجب گرانی می شود نه یک دلال.
بر اساس گزارش میدانی خبرنگار تسنیم، قیمت پرتغال در بازار میوه تهران ۲۰۰۰ تومان، کیوی ۳۲۰۰ تومان و سیب زرد لبنان ۲۴۰۰ تومان است؛ اما در باغ، قیمت خرید پرتغال ۶۰۰ تومان، کیوی ۹۵۰ تومان و سیب زرد لبنان  ۷۰۰ تومان می باشد.
به نظر می رسد که دلال و واسطه نقش اساسی در افزایش چند برابری محصولات کشاورزی از مزرعه تا بازار مصرف دارد و اکنون که کارشناسان برای ساماندهی این وضعیت راهکار ارائه داده و ماموریت سازمان تعاون روستایی کشور نیز در این خصوص کاملا روشن بوده، شایسته است متولی اصلی تولید برای ساماندهی وضعیت نابه هنجار افزایش بی ضابطه قیمت ها وارد عمل شود و با ایجاد زنجیره های تولید، توزیع و مصرف ارزش افزوده محصولات کشاورزی را روانه جیب تولید کننده کند تا دست واسطه ها از شبکه تولید و توزیع کوتاه شود.

منبع : تسنیم

بدون دیدگاه

نظرات بینندگان

نظرات بینندگان

پر کردن قسمت ستاره الزامی میباشد.