1 دی, 1394
مقاله اختصاصی وزیر سابق کار برای دفاع اقتصادی:

چگونه میتوان در جنگ اقتصادی با غرب با آنها مقابله به مثل کرد؟

طبق اذعان بسیاری از کارشناسان کشور در حال حاضر اقتصاد ایران در یک جنگ اقتصادی تمام عیار اقتصادی قرار دارد که البته این جنگ از اول انقلاب علیه انقلاب اسلامی آغاز شده است و تاکنون ادامه داشته است. این در حالی است که در سال های اخیر به دلایل مختلف این جنگ در قالب تحریم ها پرنگ تر شده است.

دکتر محمد جهرمی، وزیر سابق کار و رفاه اجتماعی

مجموعه جنگ اقتصادی که از اول انقلاب توسط کشور آمریکا و متحدین اروپا یی علیه کشور ما به کار برده شده در ابتدا بیشتر در رابطه با مجموعه نظامی و عدم فروش تکنولوژی بوده است. اما آنها بعد از مدتی تحریم های بانکی و دیگر تحریم ها را نیز بر علیه کشور ایران شروع کردند.

سیستم بانکی هر کشوری به عنوان رگ حیاتی اقتصاد است چرا که منابع مالی مانند خون در رگ های اقتصاد به جریان می اندازد. اگر سیستم بانکی یک کشور تحریم شود طبیعتا خون رسانی به بخش های مختلف اقتصادی با مشکل مواجه می شود و لذا اقتصاد تا حد زیادی با رکود شدید مواجه می شود.

قبل از تحریم بانکی که از سوی کشور های اروپایی به بهانه هسته ای شدن کشور ایران صورت گرفته بود کشور آمریکا بانک های کشور ایران مانند بانک ملی و بانک صادارت را از سال ۷۲ یا ۷۳ مورد تحریم قرار داده بود. شاید بیش از ۱۰ یا ۱۲ سال قبل از این که اروپایی ها تحریم ها را بر علیه کشور ایران بر پا کنند آمریکایی ها کشور ایران را تحریم کرده بودند. همان طور که می دانیم از قبل از انقلاب بانک های ایرانی مانند بانک ملت و ملی در آمریکا شعبه داشتند ولی به جهت دخالت آمریکا و این شعبات تنزل پیدا کرده و به طور کل تعطیل بوده اند یا به بیانی دیگر به دلیل کارایی نداشتن تعطیل بوده اند.

طبیعتا تحریم های بانکی بسیار شکننده تر از تحریم های فروش کالا، فروش تکنولوژی و دیگر تحریم ها می باشد زیرا فروش کالا و دیگر تحریم ها قابل دسترسی تر از تحریم های بانکی است.از طرفی شرکت هایی گوناگونی در دنیا وجود دارند که می توانند تحریم ها را دور بزنند. بنابراین تحریم های فروش کالا و تکنولوژی و دیگر تحریم ها به دلیل دسترسی تر بودن به آن از تحریم بانک بهتر است. به عبارت دیگر در تحریم سیستم بانکی کشور این وضع وجود ندارد و اوضاع سخت تر خواهد بود. همه سوئیفت ها، حواله ها و دیگر موارد به سیستم بانک های بین المللی برمی گردد. هنگامی که غربی ها و آمریکایی ها به بانک بین المللی دستور می دهند که نباید با کشور ایران کار کنید گرفتاری های اقتصاد ایران چندین برابر خواهد شد.

حال با توجه به چنین فضای نابرابر جنگی در عرصه اقتصاد این سوال مطرح می شود که چقدر ما در طول این سال های توانسته ایم مقابله به مثل کنیم و یا اصلا چگونه می توانیم مقابله با مثل کنیم. در پاسخ به این سوال باید گفت متاسفانه عملکرد سیستم بانکی نشان می دهد که نه بانک مرکزی و نه سیستم بانکی کشور هیچ کدام در مقابل این تحریم ها آماده نبوده اند. بنده در زمانی که در بانک صادرات مشغول کار بودم پیش بینی کرده بودم که کشورهای آمریکایی و کشورهای غربی بانک مرکزی کشور ما را نیز تحریم خواهند کرد. اما در سایه عدم توجه و غفلت مسئولین بانک مرکزی در مقابل تحریم های بانکی هیچ برنامه خاصتی نداشتند.

متاسفانه کشورهای آمریکایی و غربی بانک مرکزی کشور ما را نیز تحریم نمودند. بانک مرکزی در مقابل این تحریم ها هیچ پیش بینی را از قبل نداشت. بانک مرکزی با پیش بینی های خود می توانست برنامه خاصی را برای مقابله با تحریم های بانکی داشته باشد. ما در خصوص سوئیفت بانکی بارها پیشنهاد شده بود که باید برنامه ریزی های کشور به گونه ای باشد که مانند برخی از کشورهای دنیا از سوئیفت استفاده نشود. بلکه کشور ما می تواند از طریق تنظیم سیستم های الکترونیکی برنامه های خود را انجام دهد.

در کشور ما حتی بانک های داخلی نیز از سوئیفت استفاده می کردند. به بیانی دیگر ارتباطات مالی و حواله های بانکی نیز از طریق سوئیفت انجام می گردید. حتی در کشور ایران در خود بانک ها شبکه مستقلی تدوین و طراحی نگردیده بود که بتواند با تحریم ها مقابله به مثل داشته باشد. لذا از این بابت از سال های گذشته سیستم بانکی کشور ایران هیچ راهکار مناسب و موثری را در مجموعه بانک مرکزی و سیستم وزرات اقتصاد دارایی نداشته است و هنوز هم این احساس وجود دارد که این مجموعه ها برای مقابله باتحریم ها، که شاید در آینده نیز بیشتر باشد هیچ برنامه ای ندارند. متاسفانه با روی کار آمدن دولت جدید انتظار این بود که این امادگی با توجه به تجربه سال های قبل ایجاد شود اما ملاحظه می کنیم در دولت جدید نیز در دو سال اخیر هیچ نوع آمادگی صورت نگرفته است.

این دولت نیز فقط به دنبال یک مجموعه راه های و مسکن های کوتاه مدت است تا بتواند با مشکلات مقابله نماید و در این راستا بتواند از کمک چین و هند استفاده کند. کشورهای چین و هند نیز فقط به دنبال منافع خودشان هستند که این کارها را انجام می دهند.این گونه کارها بیشتر به ضرر کشور ایران است زیرا منابع کشور ایران در کشورهای هند و چین نه تنها استفاده چندانی نشده بلکه منابع کشور ایران در این کشورها قفل نیز گردیده است. به طور مثال چین قرار بود به کشور ایران ۳ برابر منابعش وام و خط اعتباری دهد ولی متاسفانه نه تنها این کا ر را انجام نداده بلکه به اندازه منابعی که در اختیار چینی ها قرار داده بودیم را هم نتوانستیم به درستی استفاده کنیم.

حال در چنین شرایطی باید به دنبال مقاوم نمودن سیستم بانکی کشور باشیم. به نظر من بخشی از بانک های کشور بعد از حل برجام – و اگر برجام نیز صورت نگرفت – باید بخشی از منابع را که در بانک بین المللی در کشورهای مختلف داریم را بتوانیم سرمایه گذاری کنیم. ما باید این منابع را در بانک های بین المللی داشته باشیم. بانک های بین المللی هرچند که مختص ایرانی ها باشد در خارج از کشور باید ثبت شده باشد و نیز شعبه ای را در ایران داشته باشیم. این کارنه تنها بهتر است بلکه بهترین راهکار نیز می باشد. کشور ایران باید در سیستم بانک های بین المللی قوی باشد. به بیانی دیگر در یکی از بانک های بین المللی سهام داشته باشیم تا بتوانیم نیازهای بین المللی خود را در عرصه بانکی مرتفع نماییم. نظام بانکی کشور ما باید یک بازنگری جدی در سیستم بانکی در دو حوزه بانکداری اسلامی و بانکداری در عرصه بین الملل داشته باشد تا بتواند با رفع نقایص سیستمی و ساختاری خود با تنگناها و هجمه های غرب علیه خود مقابله نماید. اگر ما بتوانیم این حرکت را انجام دهیم در مقابل با تحریم ها خیلی راحت تر می توانیم برنامه های خود را جلو ببریم.

بدون دیدگاه

نظرات بینندگان

نظرات بینندگان

پر کردن قسمت ستاره الزامی میباشد.