11 آذر, 1395

مدگرایی افراطی، دام دشمن در مسیر اقتصاد مقاومتی

مصرف‌گرایی، تجمل‌گرایی، مد‌گرایی و برندگرایی از آفتها و مشکلات فرهنگی راه اقتصاد مقاومتی هستند که ارائه محصولات داخلی با مارکهای خارجی گواهی بر این مشکل عظیم فرهنگی است.

زندگی اجتماعی انسان همواره در حال تغییر و تحول است و در هر زمانی دنیا با رنگی تازه خود نمایی می کند. انسان، فرزند بالغ طبیعت با به کارگیری نعمت عقل و علم همواره از تحولات به وجود آمده در جهت پیدایش روشهای نوین زندگی استفاده می کند. این تحولات، اخیراً و همگام با پیشرفت جامعه صنعتی رفاه فراوانی را به ارمغان آورد و باعث ایجاد تحول و ابداع در ملزومات زندگی شد و سرانجام به ظهور پدیده ای به نام " مد " منتهی گشت.


مد، روش و شیوه ای موقتی است که بر اساس ذوق و سلیقه افراد یک جامعه، سبک زندگی را تنظیم می کند. در واقع این پدیده در زمان ظهور، توسط بخشی از جامعه پذیرفته می شود و پس از طی یک دوره زمانی نسبتاً کوتاه، فراموش می شود. پدیده مد گستره ای به اندازه همه ابعاد زندگی انسان دارد. عرصه پوشش، آرایش، محیط آرایی، مدل ماشین و حتی ادبیات سیاسی، شیوه احوال پرسی، انتخاب نوع ورزش، عمل های زیبایی و همه جنبه های زیباشناختی کالاهای دنیوی، گستره مد و مدگرایی محسوب می شوند.

مدگرایی در واقع حقیقتی است غیرقابل انکار که شاهرگ حیاتش در گرو تابعیت و تقلید انسان و میل به متفاوت بودن که از ویژگی های فطری انسان است، می باشد و نشان دهنده جامعه بالنده، متحرک و نوگراست، بنابراین این گرایش به مد در حد اعتدال وآگاهانه مذموم نخواهد بود اما در صورتی که از حد اعتدال خارج شده و ارزش های اجتماعی را زیر پا گذارد به پدیده ای به نام مد پرستی تبدیل خواهد شد، تقلیدی کورکورانه و افراطی که ممکن است صدمات گوناگونی را بر انسان تحمیل کند.

علل گرایش به مدپرستی

گرایش به این پدیده، علت های اجتماعی و روانی متعددی دارد. ضعف اراده و اختیار بر تصمیم، بحران هویتی، وجود خلاء های اجتماعی در زندگی فرد، جهل و ناآگاهی و ضعف ارزش های معنوی، تبلیغات فریبنده کشورهای غربی جهت تضعیف نظام اعتقادی جوامع اسلامی و عادی سازی بسیاری از ناهنجاری های اجتماعی، عدم برنامه ریزی مناسب جهت اوقات فراغت جوانان گرایش به مدگرایی افراطی را در افراد تقویت می کند. مدپرستی فرد و جامعه را متحمل پیامدهایی از قبیل اسراف گرایی، تغییر شیوه صحیح سبک زندگی ایرانی- اسلامی ، ترویج فرهنگ غربی، بی بند وباری، ، بالارفتن آمار طلاق  و … می کند.

مدگرایی در اسلام

رسالت اسلام به عنوان یک مکتب کامل الهی پاسخ گوی تمام خواسته های فطری و نیازهای اصیل انسانی از جمله تنوع طلبی و زیبا خواهی می باشد. بر این اساس ، در مجموعه تعالیم اسلامی از جمله در آیات قرآنی، به مسأله زینت و جمال ظاهری و مهم تر از آن آراستگی به  فضایل معنوی و اخلاقی عنایت خاصی شده است؛ اما در مبحث مدگرایی به جهت در امان ماندن از عوارض منفی افراط و تفریط در آن، حدود و چهارچوب خاصی تعیین شده است. به عنوان مثال تأکید شده که ابزار مدگرایی از راه حلال تهیه شود و از سوی دیگر سبب اسراف در سرمایه نباشد. هم چنین از هرگونه تجمل گرایی و جنبه خود نمایی داشتن مبری باشد و به صورت تقلید کورکورانه از دیگران انجام نگیرد. در واقع، در اسلام امروزی شدن و نوگرایی در سبک زندگی، پذیرفته شده است.

آنچه اسلام با آن مخالف است پشت پازدن به ارزش های دینی مثل پوشش شرعی، پرهیز از اسراف و رعایت نکردن اخلاق اجتماعی است، که گاهی این موارد در قالب مد توسط بیگانگان با به کارگیری ابزارهای اجتماعی مدرن، اینترنت و… به خورد جوانان داده می شود و باعث تضعیف فرهنگ جامعه می شود،  امروزی شدنی که رابطه انسان را با گذشته اش (که همان سابقه تاریخی و هویت فرهنگی اوست) قطع می کند!!!!!  تجدد اگر در امتداد دیروز و با حفظ تعلقات انسان به سنت ها و نوع نگرش های پیشین و در راستای ارزش ها و اصول و مبانی اعتقادی باشد جایی برای مخالفت اسلام باقی نخواهد گذاشت.
 اصول مدگرایی از دیدگاه اسلام عبارت است از :

۱- اصل مطابقت پوشش و آرایش با جنسیت افراد: در روایات متعددی از تشبه زنان به مردان و مردان به زنان نهی شده است و پیامبر گرامی اسلام (ص) اینگونه افراد را از رحمت خدا دور می خواند.

۲- اصل رعایت عفاف و حیا: بر اساس این اصل هرگونه پوشش و آرایش، از هر نوع شکل، رنگ و مدی که مخالف عفت و حیاء  بوده و در شأن اشرف مخلوقات نباشد منع شده است.

۳- اصل پرهیز از خودنمایی و فخر فروشی: امام رضا(ع): هر کس لباس بپوشد تا بدان مباهات و جلوه گری کند خدا رحمتش  را از او باز می دارد.

 4- اصل پرهیز از تشبه به کفار: ممنوعیت تقلید و شبیه کردن خود به کفار از آن جهت است که با گذشت زمان به طور طییعی زمینه برای همرنگی های دیگری در سایر شئون زندگی فراهم می شود و موجودیت دینی و هویت اصیل شخص از بین می رود.  در اصل، جوان مسلمان و مؤمن آزاد است به هر شکلی که می خواهد زندگی کند؛ مدها و مدل های جدید در سبک زندگی به کار گیرد اما" هویت فرهنگی" خود را تباه نکرده و از مد افکار و عقاید انحرافی بیگانگان پیروی نکند.

مقام معظم رهبری در خصوص نوگرایی تصریح می کنند :«تقلید فرهنگی خطر بزرگی است، اما این حرف اشتباه نشود با اینکه بنده با مد و تنوع  تحول در روش های زندگی مخالفم، نخیر. مدگرایی و نوگرایی اگر افراطی نباشد، اگر روی چشم و هم چشمی و رقابت های کودکانه نباشد، عیبی ندارد. لباس و رفتار و آرایش تغییر پیدا می کند، مانعی ندارد ، اما مواظب باشید قبله نمای این مدگرایی به سمت اروپا نباشد.»

همان گونه که بیان شد بی تردید تمایل به نو گرایی، یک امر فطری و از ضروریات زندگی اجتماعی و روابط انسانی است اما مدهای غلط که در باطن، فرهنگی مخالف اسلام دارند و می خواهند ما را و جوان ما را به سمت آرمانهای اروپایی بکشانند، از قرآن و خدا و اسلام دور کنند و عادات اخلاقی ناصحیح را در روح انسان پرورش دهند، باید توسط متخصصان فرهنگی شناسایی و به جوان شناخته شود تا او را از هدف اصلی زندگی خود دور نسازد و خواسته  ها و انتظارات او از جامعه ، غرب گونه نشود. از سوی دیگر معرفی الگوی مناسب و ارزش گذاری برای معرفی فرهنگ غنی اسلامی و ملی، از انحراف و پیروی ناخواسته جوانان از شیوه های غلط مدگرایی جلوگیری می کند.

مصرف‌گرایی، تجمل‌گرایی، مد‌گرایی و برندگرایی از آفتها و مشکلات فرهنگی راه اقتصاد مقاومتی هستند که ارائه محصولات داخلی با مارکهای خارجی گواهی بر این مشکل عظیم فرهنگی است.
پیشرفت تولید داخلی در گرو ایجاد و افزایش تنوع و خلاقیت، به‌کار گرفتن ابتکار عمل و ارائه محصولات با کیفیت بالا و متناسب با فرهنگ ایرانی و اسلامی است.

یادداشت از نرگس ریاحی

منبع : راه دانا

بدون دیدگاه

نظرات بینندگان

نظرات بینندگان

پر کردن قسمت ستاره الزامی میباشد.