146722639163750957
3 آذر, 1395
صادرات محصولات با فناوری بالا در ایران

چگونه کشور را بدون نفت اداره کنیم؟

در اقتصاد مقاومتی بر پایه ظرفیت های داخلی قرار است، تولید ملی با نگاه به بیرون مجددا مهندسی گردد. در اقتصاد درون زا، هم ثبات و رشد اقتصادی مبتنی بر توان داخلی است و لذا قابل کنترل می باشد. این در حالی است که در یک اقتصاد مبتنی بر نفت عوامل رشد و ثبات اقتصادی متاثر از تحولات بیرونی است و نمی توان در میزان صادرات نفت و قیمت آن تاثیر گذار بود.

دکتر وحید شقاقی شهری، مشاور کمیسیون نظارت دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام

اقتصاد مقاومتی مجموعه ای از تدابیر مدیریتی است که براساس بخش واقعی اقتصاد آسیب پذیری اقتصاد ملی را در مقابل تهدید­ها کاهش می­ دهد و اقتصاد را مقاوم می نماید.سیاست های اقتصاد مقاومتی یک زنجیره ای از سیاست ها است که با ایجاد پویای در اقتصاد، حرکت آفندی در عرصه اقتصاد را آغاز می نماید.  در چند سال اخیر که تحریم ها، نقاط ضعف کشور را عیان نمود، اقتصاد مقاومتی با رویکرد اصلاح ساختارها به دنبال مقاوم سازی اقتصاد بر پایه ظرفیت های داخلی و با نگاه به بیرون است. از این رو است که مقام معظم رهبری در ابلاغیه ­اقتصاد مقاومتی، در توصیف ویژگی­های آن به آن آن   یک اقتصاد پویا و پیشرو، اقتصاد عدالت بنیان و اقتصاد دانش بنیان متکی بر علم و فناوری، اقتصاد درون­زا و برون­گرا اشاره می فرمایند.

در اقتصاد مقاومتی بر پایه ظرفیت های داخلی قرار است، تولید ملی با نگاه به بیرون مجددا مهندسی گردد. در اقتصاد درون زا، هم ثبات و رشد اقتصادی مبتنی بر توان داخلی است و لذا قابل کنترل می باشد. این در حالی است که در یک اقتصاد مبتنی بر نفت عوامل رشد و ثبات اقتصادی متاثر از تحولات بیرونی است و نمی توان در میزان صادرات نفت و قیمت آن تاثیر گذار بود. رهبری در کنار درونزایی بر مفهوم برون نگری هم تاکید می کنند. تنظیم بین نگاه درونزایی و برون نگری یک نگاه تعادلی را برای اقتصاد مقاومتی ایجاد می کند که نه اقتصاد کشور بسته بوده و نه کاملا به خارج از مرزها وابسته است

هرچند که بعد از ابلاغ این سیاست ها تعابیری خطرناکی به این سیاست ها از جمله اقتصاد ریاضتی و اقتصاد بسته و … نسبت داده شد، ولی آنچه مورد اذعان تمامی کارشناسان است، غیراجتناب ناپذیر بودن این سیاست ها است. به بیان دیگر به دلیل هدف گذاری دقیق، هوشمند و درست اقتصاد مقاومتی در اصلاح معایب ساختاری اقتصاد کشور، بایستی هر چه سریعتر در تحقق آن قدم برداشت و نتایج آن را لمس کرد.

اگر نگاه آسیب شناسانه به اقتصاد مقاومتی داشته باشیم، می توان به نقاط ضعف ساختاری اقتصاد کشور پی برد. نفت و درآمدهای نفتی یکی از اساسی ترین آسیب ها و پاشنه آشیل های اقتصاد ملی است که دشمن هم در دوران تحریم با شناسایی دقیق آن توانست از این ناحیه اقتصاد کشور را با چالش روبرو نماید. طبق آمار بیش از ۵۰ درصد بودجه­ های سنواتی کشور بعد از جنگ طبق از منابع نفتی تامین شده است. این اقتصاد که بر پایه یک محصول است، قطعا شکننده می باشد و به همین دلیل با هر نوسان قیمت نفت متغیرهای اقتصادی کشور را تغییر خواهد داد.

در تمام برنامه­ های توسعه از برنامه اول تا برنامه پنجم کاهش وابستگی بودجه به نفت هدف گذاری شده است. ولی در طول این سال ها غیر از سال ۱۳۹۱ همیشه میزان وابستگی در حدود ۵۰ درصد بود در سال ۱۳۹۱ هم که میزان وابستگی به حدود ۴۰ درصد کاهش یافت تعمدی نبود. بلکه به علت کاهش ۵۰ درصدی فروش نفت از ۲ میلیون بشکه به ۱ میلیون بشکه در روز بود. اکنون نفت ما به‌سوی ۲۰ دلار و ۱۵ دلار می‌رود و ده سال آینده نمی‌توانیم اقتصاد خود را مبتنی بر نفت اداره کنیم. گذر و عبور از نفت نیاز به عظم ملی و تحولات بنیادی و ساختاری دارد. فلسفه وجود اقتصاد مقاومتی همین است.

 رویکرد اقتصاد مقاومتی اصلاح ساختارها و حرکت از اقتصاد تک محصولی به اقتصاد چند محصولی است که در این بین تولید و مردم نقش به سزایی را می توانند ایفا نمایند. حرکت به سمت اقتصاد چند محصولی به معنای گسترش حضور مردم در اقتصاد و استفاده از تمامی ظرفیت ها کشور است. اینجا است که عنوان اقتصاد مردمی را نیز بر اقتصاد مقاومتی اطلاق می گردد. اقتصاد مردمی در مقابل اقتصاد پول مبنا است. در اقتصاد مردمی باید ظرفیت های مردم را در اقتصاد دخالت یابد. اقتصاد مردمی، تولید محور، برکت محور و متکی به بنگاه های تولیدی کوچک و به نوعی یک اقتصاد کارآفرین است.

اصل اقتصاد مقاومتی، تولید ملی است. رونق تولید ملی با نیز شعار محقق نخواهد شد بلکه بایستی با بررسی عملیاتی از وضع موجود و مشکلات کنونی بخش تولید، طی یک برنامه ریزی منسجم و مدون صنایع را مورد حمایت قرار دارد. همان طور که در بندهای اقتصاد مقاومتی نیز مورد اشاره قرار گرفته این حمایت از تولید بایستی با نگاه صادرات باشد تا تولید داخل توان رقابت در بازارهای جهانی را داشته باشد. است. تا زمانی که تولید بهبود نیابد، بیکاری کاهش نخواهد یافت؛ تا زمانی که تولید رونق نیابد، بازار های غیر مولد، دلالی، سفته بازی نیز بیشترین بازدهی را خواهند داشت و به بخش واقعی اقتصاد ضربه خواهد خورد. اگر تولید براساس مشارکت آحاد مردم و ایجاد بالاترین ارزش افزوده در کشور رونق یابد قطعا اقتصاد کشور مقاوم و سالم سازی خواهد شد.

در بین تولیدات صادراتی، یکی از بخش هایی که بیشترین ارزش افزوده را می تواند برای اقتصاد کشور ایجاد کند، تولید دانش بنیان و های تک است. در دنیا صنایع و تولیدات مرتبط با فناوری های بالا، سهم قابل توجهی در اقتصاد دارند. در اقتصاد دانش بنیان هم باید بتوان از دانش و فناوری بومی کشور، خلق ثروت نمود. متوسط صادرات صنایع های تک و با فناوری بالا سالانه حدود ۶۰۰ میلیون دلار است. در حالی که کشوری مثل مالزی در سالهای اخیر به طور متوسط حدود ۶۰ میلیارد دلار صادرات با فناوری بالا داشته است. این یعنی صادرات محصولات با فناوری بالا در کشور ما تقریبا صفر بوده است.

به طور کل تمرکز بر تولید ملی با استفاده از نیروها و توانمندی های داخلی کشور و با نگاه به بیرون و ایجاد توان رقابتی و صادراتی در خارج از کشور بهترین حربه برای مقاوم سازی اقتصاد ملی است. به ویژه در شرایطی که دشمن با استفاده از ابزارها و تکنیک های مختلف در صدد ایجاد ضعف در اقتصاد کشور است. در اقتصاد پسابرجام ضرورت توجه به تولید ملی و اقتصاد مقاومتی بیش از پیش است. چرا که دشمن همچنان به دنبال ایجاد تعویق در فعالیت های اقتصاد کشور است. اگر به دنبال خنثی سازی حربه دشمن هستیم بایستی به سمت تولید ملی و اقتصاد مقاومتی حرکت کنیم. تا زمانی که در اقتصاد کشور تولید ملی تقویت نگردد و نقدینگی سرگردان جامعه همچنان رها در اقتصاد باشد، کشور با رکود، بیکاری و سوداگری مواجه خواهد بود. این مسائل بستر ساز اقتصاد زیر زمینی و انحصاری است.

 

نتیجه:::: در تمام برنامه­ های توسعه از برنامه اول تا برنامه پنجم کاهش وابستگی بودجه به نفت هدف گذاری شده است. ولی در طول این سال ها غیر از سال ۱۳۹۱ همیشه میزان وابستگی در حدود ۵۰ درصد بود در سال ۱۳۹۱ هم که میزان وابستگی به حدود ۴۰ درصد کاهش یافت تعمدی نبود. بلکه به علت کاهش ۵۰ درصدی فروش نفت از ۲ میلیون بشکه به ۱ میلیون بشکه در روز بود. اکنون نفت ما به‌سوی ۲۰ دلار و ۱۵ دلار می‌رود و ده سال آینده نمی‌توانیم اقتصاد خود را مبتنی بر نفت اداره کنیم. گذر و عبور از نفت نیاز به عظم ملی و تحولات بنیادی و ساختاری دارد. فلسفه وجود اقتصاد مقاومتی همین است.

 رویکرد اقتصاد مقاومتی اصلاح ساختارها و حرکت از اقتصاد تک محصولی به اقتصاد چند محصولی است که در این بین تولید و مردم نقش به سزایی را می توانند ایفا نمایند. حرکت به سمت اقتصاد چند محصولی به معنای گسترش حضور مردم در اقتصاد و استفاده از تمامی ظرفیت ها کشور است. اینجا است که عنوان اقتصاد مردمی را نیز بر اقتصاد مقاومتی اطلاق می گردد. اقتصاد مردمی در مقابل اقتصاد پول مبنا است. در اقتصاد مردمی باید ظرفیت های مردم را در اقتصاد دخالت یابد. اقتصاد مردمی، تولید محور، برکت محور و متکی به بنگاه های تولیدی کوچک و به نوعی یک اقتصاد کارآفرین است.

بدون دیدگاه

نظرات بینندگان

نظرات بینندگان

پر کردن قسمت ستاره الزامی میباشد.