ansari-abadan
1 آذر, 1395
قرار بود پالایشگاههای جدید ساخته شود، اما نشد!

برآورده نشدن انتظارات اقتصاد مقاومتی در نفت!

در طول چند دهه گذشته در هر زمان که دشمن حلقه فشار‌های اقتصادی را تنگ‌تر کرده ملت ایران با همت بیشتر، تاکید بر خودکفایی و نگاه درون زا توانسته‌اند از مراحل بسیار دشوار عبور کنند. امروز هم که فشارها به نقطه اوج خود رسیده است، در درون کشور، اجماع و همگرایی ایجاد شده همین مسئله صادق است.

چند سالی است که هجمه های دشمن در مسائل اقتصادی متمرکز شده از این رو شاهد وضع تحریم های شدیدی در اقتصا کشور بوده ایم. در مقابله با چنین وضعیتی رهبر معظم انقلاب با تدبیر و هوشمندی سیاست های ۲۴ گانه ای ابلاغ فرمودند که نه تنها بهترین حربه برای مقابله با تهدیدات دشمن است، بلکه می تواند معضلات ساختاری اقتصاد کشور را به طور اساسی برطرف نماید.

در طول چند دهه گذشته در هر زمان که دشمن حلقه فشار‌های اقتصادی را تنگ‌تر کرده ملت ایران با همت بیشتر، تاکید بر خودکفایی و نگاه درون زا توانسته‌اند از مراحل بسیار دشوار عبور کنند. امروز هم که فشارها به نقطه اوج خود رسیده است، در درون کشور، اجماع و همگرایی ایجاد شده همین مسئله صادق است. اقتصاد مقاومتی تنها راه مقابله با تهدیدات دشمن است.در شرایط کنونی می توان با تکیه بر اقتصاد مقاومتی با مقاوم سازی پایه های اقتصاد کشور، مشکلات و آسیب ها را ترمیم نمود. از این رو باید براساس نقشه راه درست و بازسازی اقتصاد کشور از درون در مقابل تهدیدات بیرونی مقاوم و آماده باشیم.

یکی از آسیب های جدی اقتصاد ایران که سال های سال بر اقتصاد کشور تاثیرگذار بوده، وابستگی اقتصاد و بودجه جاری کشور به درآمدهای نفتی و مسئله خام فروشی مواد خام به ویژه نفت خام است. رهبرمعظم انقلاب سالها پیش فرمودند که باید اقتصاد کشور را از فروش نفت مستقل کنیم و به نقطه ای برسیم که در چاههای نفت را ببندیم و این امر هیچ تاثیری بر اقتصاد ملی نگذارد.این در حالی است که این مسئله تاکنون عملی نشده است.رویه های گذشته باید بهبود یابد.

در حالی که دو سال است از ابلاغ سیاست های اقتصاد مقاومتی می گذرد، شاهد کاهش قیمت نفت هستیم.این کاهش قیمت نه یک تهدید بلکه فرصتی است برای این که بتوانیم اقتصاد خود را از اتکای کلان به پول نفت کاهش دهیم و حرکت خود را به سمت اقتصاد مقاومتی شتاب بخشیم. اجرای اقتصاد مقاومتی یک ضرورت است. اقتصاد مقاومتی تنها را مقابله با تهدیدات دشمن است. اقتصاد تک محصولی کشور که صرفا مبتنی بر نفت است باید با فعال سازی ظرفیت های دیگر کشور در بخش های مختلف به سمت اقتصاد چند محصولی تغییر جهت دهد. با اتخاذ این راهبرد می توان کشور را از تکانه های اقتصادی مصون نگه داشت. متاسفانه طی این سالها به کشاورزی و سایر صنایع توجه کافی نشده است. از این رو، صرفا شاهد رویکرد درآمدی به صادرات نفت خام هستیم.

نقش انرژی در اقتصاد مقاومتی در مرحله اول باید در قالب تکمیل پروژه های مختلف انرژی صورت گیرد. صنعت نفت در ابعاد مختلف مانند اکتشاف و حفاری، بهره برداری، پالایش و صادرات، ظرفیت تسری و اجرای سیاستهای اقتصاد مقاومتی را دارد.در حوزه نفت و انرژی به طورعام دولت با توجه به تحریم های گذشته در شرایط کنونی نیز در حوزه انرژی در بحث اقتصاد مقاومتی آنچنان موثر نبوده و دلیل آن نیز دو مسئله است اول عدم برنامه ریزی و دوم محدودیت ها. دولت در بعضی از بخش ها توفیقاتی داشته است. برای مثال در ساختار توربین های برق، آب، بخش ساختار توربین ها و لوازمات مهم نفتی در بخش نفت و گاز است موفقیت هایی حاصل شده است. ولی در برخی از بخش ها نیز اقدامی صورت نگرفته است.

با توجه به فرمایش مقام معظم رهبری در رابطه با اقتصاد مقاومتی انتظار این بود که اقدامات بیشتری در بخش انرژی در خصوص ساخت پالایشگاه، تامین تجهیزات بر پایه شرکت های دانش بنیان و توان داخلی صورت گیرد. دولت برای تحقق اقتصاد مقاومتی بایستی از امکانات و تولیدات داخلی کشور استفاده کند. در طول دو سال گذشته دولت می بایست به بخش برق، نیرو سرمایه توجه می کرد. به دلیل همین بی توجهی ها و عدم برنامه ریزی، به لحاظ عملکردی عقب هستیم. در حالی که می توانستیم زمینه را برای تامین تجهیزات بخش انرژی متکی بر تولیدات و امکانات داخلی فراهم نماییم.

علی رغم عملکرد نه چندان مثبت دولت در بخش انرژی در خصوص اقتصاد مقاومتی، دولت با برنامه ریزی درست و استفاده حداکثری از ظرفیت های داخلی می تواند از این به بعد زمینه تحقق اقتصاد مقاومتی را مهیا نماید. نباید پسابرجام منجر به نابودی و هلاکت صنعت داخلی کشور گردد و تمامی امور به خارجی ها واگذار شود. این یک تهدید است. قطعا باید طوری از بخش های داخلی حمایت شود که صنعت در پسا تحریم رونق پیدا کند. لذا در دوره پسا تحریم و برجام نباید شرایط به گونه ای باشد که از تولیدات داخلی کمتر استفاده شود. بلکه باید از امکانات دداخلی نهایت استفاده را نمود و در مقابل کالاهای خارجی برتری داشته باشند.

یکی دیگر از وجود اقتصاد مقاومتی در ببخش انرژی حرکت از خام فروشی به سمت توسعه فرآورده های نفتی است. در این خصوص اصلا خوب عمل نشده است. میزان خام فروشی در حوزه انرژی زیاد است. متاسفانه نه تنها در این دو سال بلکه در این چند دهه ای که گذشته فعالیت در رابطه با بخش های زیرمجموعه خام فروشی بسیار کم بوده و بیش تر اعتقاد به صادرات نفت خام بر برنامه ها و سیاست ها حاکم بوده است. این موضوع یکی از اشتباهات بزرگ کشور است. کشور ما با وجود توان بالا در استخراج و تولید فرآورده ها نباید مبادرت به واردات بنزین، گازوئیل و … نماید.

در حال حاضر پالایشگاهها و نیروگاههای کشور دارای راندمان پایینی هستند و به لحاظ تجهیزات قدیمی و نیازمند به روز رسانی و بهینه سازی می باشند. این اقدام یک ضرورت در حوزه اقتصاد مقاومتی است که مسئولان حوزه انرژی هیچ اقدام قابل توجهی در این زمینه ننموده اند.کهنگی تجهیزات شبکه انرژی کشور به حدی است که مسئولان نسبت به قطعی در سال آینده هشدار داده اند.بنابراین برای کشوری همچون ایران که دارای امکانات و توانمندی های فراوانی است بسیار مایه تاسف است که خاموشی در برخی از روزها مواجه باشد. علت اصلی در بی برنامگی است.. بسیاری از تولیدات مورد نیاز را می توان با تکیه بر شرکت های داخلی از جمله مپنا و … در داخل تولید تامین نمود. بخش خصوصی را باید حمایت کنیم تا بتوانیم بهترین تولیدات را در بخش نیرو و انرژی داشته باشیم.

این اتفاقات نیفتاده است. علت نیز عدم برنامه ریزی و محدودیت های مالی است.در برخی از حوزه ها دولت هیچ برنامه ریزی نکرده است و در برخی حوزه ها نیز تمایل وجود داشته ولی مشکلات مالی مانع اجرای آن بوده است. و لذا به طور کلی محدودیت مالی و عدم توجه کافی به تولید داخل و برنامه ریزی مبتنی بر توان داخل موانع اصلی عدم تحقق اقتصاد مقاومتی در بخش انرژی بوده است.

وظیفه دولت حمایت و رونق کالاهای داخلی است و لذا باید به تولید داخل کمک شود. وظیفه ما این است که کالای داخلی را حمایت کنیم به شرطی که ساخت داخل نیز با ساخت خارج رقابت داشته باشد. این نباشد که هر کالای بی ارزشی را تولید کنیم و با این کار بهانه ای به دست مشتری و از جمله دولت دهیم. زیرا بهانه مشتریان این است که کالای داخلی از استقامت کالای خارجی برخوردار نیست. سازندگان باید از مواد خوب و عالی در تولیدات خود استفاده نمایند. دولت و مجلس در پسا برجام صنعت داخلی را نباید فراموش کنند.

نتیجه:::: با توجه به فرمایش مقام معظم رهبری در رابطه با اقتصاد مقاومتی انتظار این بود که اقدامات بیشتری در بخش انرژی در خصوص ساخت پالایشگاه، تامین تجهیزات بر پایه شرکت های دانش بنیان و توان داخلی صورت گیرد. دولت برای تحقق اقتصاد مقاومتی بایستی از امکانات و تولیدات داخلی کشور استفاده کند. در طول دو سال گذشته دولت می بایست به بخش برق، نیرو سرمایه توجه می کرد. به دلیل همین بی توجهی ها و عدم برنامه ریزی، به لحاظ عملکردی عقب هستیم. در حالی که می توانستیم زمینه را برای تامین تجهیزات بخش انرژی متکی بر تولیدات و امکانات داخلی فراهم نماییم.

علی رغم عملکرد نه چندان مثبت دولت در بخش انرژی در خصوص اقتصاد مقاومتی، دولت با برنامه ریزی درست و استفاده حداکثری از ظرفیت های داخلی می تواند از این به بعد زمینه تحقق اقتصاد مقاومتی را مهیا نماید. نباید پسابرجام منجر به نابودی و هلاکت صنعت داخلی کشور گردد و تمامی امور به خارجی ها واگذار شود. این یک تهدید است. قطعا باید طوری از بخش های داخلی حمایت شود که صنعت در پسا تحریم رونق پیدا کند. لذا در دوره پسا تحریم و برجام نباید شرایط به گونه ای باشد که از تولیدات داخلی کمتر استفاده شود. بلکه باید از امکانات دداخلی نهایت استفاده را نمود و در مقابل کالاهای خارجی برتری داشته باشند.

محمدسعید انصاری، نایب رییس  کمیسیون انرژی مجلس نهم

 

بدون دیدگاه

نظرات بینندگان

نظرات بینندگان

پر کردن قسمت ستاره الزامی میباشد.