18 آبان, 1395
گفتگو دفاع اقتصادی با مهندس یگانه؛

روایت مدیر یک شرکت دانش بنیان از مشکلات و چالشهایش!

او از مشکلاتی میگوید که هر کس میخواهد یک شرکت دانش بنیان تاسیس کند حتما با آنها دست به گریبان است. میگوید کار را از کجا شروع کرده و چه مشکلاتی داشته است.

گفتگوی دفاع اقتصادی را با مهندس یگانه بخوانید

سوال: در ابتدا مختصراً در خصوص نحوه و عواملی که باعث شد تا شما شرکت دانش بنیان تاسیس نمایید، صحبت کنید.

 

مهندس یگانه دوست: بنده کارمند مرکز همکاریهای فناوری ریاست جمهوری بودم که در آنجا پروژه­های فناوری را پی گیری می کردیم. در آن زمان یکی از پروژها را به بنده سپردند تا آن را عملیاتی کنم. در بحبوحه همین عملیاتی نمودن پروژه ها این موضوع پیشنهاد شد که خود کارشناسان نیز به نحوی در اجراء پروژه ها نفش ایفاء کنند به عبارتی دیگر ما به دیگران توصیه می کردیم که این پروژه دارای فناوری و سودآور است، دوستان گفتند این پروژه ای که می گویید خوب است را خود شما آن را اجرایی کنید، تا متوجه شویم شاید این توصیه ای که به دیگران می کنیم شاید شدنی نیست که آنها حرف ما را گوش نمی دهند و آن را اجرایی نمی کنند.

 

 

یک محصول را یا تاسیس شرکت را؟

مهندس یگانه دوست : یک محصولی که نیاز کشور بود و میبایست برای اجراء آن میبایست یک شرکت ثبت می کردیم. بنابراین از بین پروژه ها یکی را مورد نیاز کشور بود را انتخاب کردیم ولی دیگر کشورها تکنولوژی آن را در اختیار ما به صورت معمولی و عرف قرار نمی دادند. لذا با یک مسیری که آن موقع در مرکز همکاریها داشتیم میتوانستیم آنرا کسب کنیم(انتقال تکنولوژی بهمراه راه اندازی بخش تحقیق و توسعه) لذا بنده پروژه ساخت وریستورهای اکسید روی(نیمه هادی قابل کنترل با ولتاژ) را انتخاب کردم. سپس شروع به تعریف پروژه، چگونه اجراء کردن آن، کدام کشورها تکنولوژی آن را دارند، چگونه به این تکنولوژی می توان دست یافت، راحت ترین راه تولید آن چیست و …. مسائل از این دست کردیم. مطالعاتاولیه  یک سال طول کشید و بعد از یک سال به این نتیجه رسیدم که باید یک تیم مهندسی تشکیل دهیم و با چندین کشوری وارد مذاکراه شدیم تا ببینم از کدام کشور می توانیم این تکنولوژی را بگیرم و آن را به داخل کشور منتقل کنیم.

 

 

کالایی که شما می گویید هم از نظر اقتصادی و هم از جهت استراتژیک برای ما مهم است؟

مهندس یگانه دوست : وریستور یک نیمه هادی است و نیمه هادی کاربردهای متفاوتی دارد و چیزی که ما داریم در صنعت برق به عنوان المانی که می تواند از شبکه برق و ترانسها و سایر تجهیزات مرتبط محافظت نمایددر حال حاضر این تکنولوژی در تجهیزات برق و لوازم خانگی کاربرد وسیعی دارد به لحاظ تکنولوژی نیز در ده سال قبل جزء تکنولوژی های مناسب و برتر دنیا بود. در آن زمانی بیش از ۱۰ تا ۱۲ کشور صاحب این تکنولوژی نبودند.

 

 در حقیقت این تکنولوژی را به کشور وارد کردیم؟

مهندس یگانه دوست: بله، در این پروژه به معنی واقعی کلمه انتقال تکنولوژی به داخل کشور داشتیم.

 

 

 

 به لحاظ اقتصادی چه میزان برای کشور به صرفه است؟

مهندس یگانه دوست : تقریبا همان مبحثی که در حوزه برق برای شما گفتم از ۱۰ قسمت یک قسمت آن را جواب می دهیم و هنوز از لحاظ اقتصادی شرکت ما به آن توانمندی اقتصادی نرسیده است که بتواند جوابگوی نیاز کشور باشد. در حقیقت ۱۰ در صد نیاز کشور را تحت پوشش قرار داده ایم. البته این ۱۰ درصد رقم زیادی است و لی از لحاظ ارزی اگر بخواهیم بگوییم تقریبا حدود ۲۰ میلیون دلار صرف جوئی اقتصادی تا کنون داشته است.

 به لحاظ ساز و کار شما چگونه کار را شروع کردید به عبارتی دیگر سرمایه گذاری داخلی بود، دانش خارجی بود، دولت به شما کمک کرد، خلاصه این کار را چگونه عملیاتی نمودید؟

مهندس یگانه دوست: ما کارمند بودیم ولی یک سرمایه گذار دولتی پیدا کردیم در آن زمان یک تبصره ای در قانون بودجه  بود که به طرخ های دانش بنیان وام می دادند که این قانون عمومی کشور بود. بنابراین از آن محل۸ میلیارد ریال وام گرفتیم و ۲ میلیارد ریال دیگر  نیز سرمایه گذاری خودمان بود که در سال ۸۱ -۸۰ با ده میلیارد ریال سرمایه گذاری کردیم.

 

 در ادامه کار چطور؟

مهندس یگانه دوست: در ادامه کار سرمایه در گردش به میزاندو میلیارد  ریال داشتیم. متاسفانه در مقطع شروع  به تولید محصول، شریک دولتی همکاری لازم را نداشت(بحث شرکت های خصولتی پیش آمد) لذا در  یک پروسه دو تا سه سال تیم مهندسی که توانست بود دانش فنی را بومی کند تقریباً از دست دادیم.به عبارتی طرح ما را ۳ تا ۴ سال بلاتکلیف گذاشتند و این موضوع ضربه بزرگی را به ما وارد کرد.

 

به نظر شما این شرکت دولتی که در بدنه شما بود امر خوبی بود یا امر بدی بود؟ اگر بخواهیم یک شرکت دانش بنیان داشته باشیم به کدام قسمت باید دست گذاشت؟ آیا دولتی ها را زیاد کنیم یا همین که دولت بسترها را ایجاد کند برای مجموعه کافی است؟

مهندس یگانه دوست: بنده صفر و یکی به موضوع نگاه نمی کنم بلکه تلفیقی نگاه می کنم به عبارتی دیگر بعد از ۱۲ سال سابقه ای که در این شرکت دارم یا با شرکت ها ی دانش بنیانی که در حال حاضر به عنوان مشاور تجاری سازی با آنها همکاری می کنم میتوان گفت، در واقع ان چیزی که موثر است، این است که قوانین، دستورالعمل ها و  روالهای اجرائی شرکت دانش بنیان ها را درست و حساب شده طراحی و عملیاتی کنیم.

 

 

 

متولی آن کیست؟

مهندس یگانه دوست: در حال حاضر متولی آن معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری است ولی قاعدتا مجلس در آن تصویب و طراحی آن نقش دارد به عبارتی دیگر قوانین حمایتی به روز شده ان را حتما باید تصویب کنند.

مصطفوی: در حال حاضر معاونت علمی کار خود را خوب انجام نمی دهد که شما می گویید این کار باید درست انجام شود؟

مهندس یگانه دوست: معاونت علمی ۳ یا ۴ سال است که کار خود را بصورت عملیاتی شروع کرده منتهی قوانین آن برای ۸ سال پیش است. به عبارتی دیگر ۸ سال پیش قوانینی را نوشتند که ۳ سال در کاغذ بوده و عملیاتی نشده و بعد از ۳ یا ۴ سال یک نفر آمده آن را عملیاتی کند قوانینی که برای ۸ سال پیش است اگر بخواهیم بعد از ۳ سال عملیاتی شود یک نواقصی دارد که نیازمند به روز رسانی است.

 

 

 

 پس قدم اول این است که این باز بینی طراحی صورت بگیرد؟

مهندس یگانه دوست: بله، به نظر بنده میبایست طراحی قوانینی که داشتیم به روز رسانی شود و بر اساس شاخص ها و ارزش گذاری هایی که در حال حاضر کشور ما می طلبد پایه ریزی شود. ولی باید از آدم های عملیاتی  و اجرائی در تدوین و باز نویسی آنها استفاده شود. جای تاسف دارد بعضی وقتها که یک قانونی را می نویسد و تصویب می کنند احساس بنده این است که یا موانع را بلد هستند و نمی خواهند آن موانع برطرف شود یا این موانع را نمی شناسند چون اصولاً اجراء با تئوری تفاوتهای  عمده ائی دارد. حال به قول و فرمایش رهبری انشاء الله که غیر عمد باشد. به هر جهت در تصویب بعضی از قوانین آدم احساس می کند که این ها کارا و به درد بخور نیست.

 

 

پیشبردی  برنامه ای که در شرکت خود دارید چیست و چه انتظاری از دولت دارید؟

مهندس یگانه دوست: بعد از این چند سال بدنبال آن هستیم با راه کارهای مناسب از منابع مالی موجود در کشوری که عمدتاً در اختیار اشخاص میباشد و قاعدتا هم ًوابسته به دولت نیستند بتوانیم برای افزایش تولید و صادرات محصول خود استفاده کنیم. در این بحث دولت  و مجلس میبایست قوانین و راهکار های عمومی را سامان دهند تا بنده و امثال بنده که به دنبال سرمایه پذیری هستیم، بتوانیم از پول سرگردان که در دست مردم است در جهت تولید استفاده کنیم، تا به سمت مضاربه، بهره و … کشیده نشویم از طرفی هم سرمایه مردم از بین نرود  و نه چشم انتظار حمایت های دولت باشم. به طورمثال اگر بانک ها به مردم ۱۵ درصد سود می دهند شرکت های دانش بنیان می توانند به آنها ۲۰ درصد سود بدهند.در حال یک راهکار قانونی وجود ندارد یا حداقل اگر وجود داشته باشند قابلیت اجراء پیدا نکرده البته بجز بازار سرمایه !

 

 به عبارتی مکانیزم آن هنوز طراحی نشده است یا هنوز علم آن را نداریم؟

مهندس یگانه دوست: علم آن وجود دارد ولی روالهای اجرائی برای آن طراحی نشده مثلاً در بازار بورس؛ بورس شرکت های دانش بنیان ۲ سال است که مطرح شده و وجود دارد ولی عملیاتی نشده؛ چرا؟ چون هنوز این دو قشر همدیگر را  نمی شناسند و شاید همدیگر را قبول ندارند و فرهنگ مشترکی پیدا نکرده اند.!

 

 

 آیا خلاء قانونی داریم یا خلاء ابزاری؟

مهندس یگانه دوست: هم قانون هست و هم ابزار ولی این بزار برای شرکت های دانش بنیان  مناسب نیست؛ ابزارهای آن در حدی است که مثل ضربالمثل "سنگ بزرگ علامت نزدن است" میباشد.

 

هنوز این زبان مشترک بین دونفر ایجاد نشده است؟

مهندس یگانه دوست: احسنت، هنوز ایجاد نشده. البته یکی از راهکارهای آن بیمه است مثلا دولت بگوید من طرح های دانش بنیان را بیمه می کنم و اگر خطری هم داشته باشد من خطر آن را می پذیرم. صنعت بیمه ای که در همه جای دنیا اتفاق افتاده ومی تواند در این بحث هم موثر باشد.

 

 

 مقام معظم رهبری خیلی در بحث حمایت از شرکت های دانش بنیان تاکید داشتند که یک اقتصاد مقاومتی است و در جاهای دیگر نیز زیاد گفته شده. می خواهم بدانم تحلیل شما از دولت چیست و در این رابطه دولت چه میزان موفق بوده است؟ آیا عزمی داشته که به این سمت حرکت کند؟ اگر عزمی داشته چه میزان موفق بوده است؟

 

مهندس یگانه دوست : دولت به دنبال آن بوده تا به بحث های دانش بنیان کمک کند زیرا در این دوره اخیر معاونت علمی و فناروی  نسبت به دوره قبل خیلی فعال تر عمل کرد به عبارتی دیگر آن قوانین را عملیاتی کرد صندوق نوآوری و شکوفایی را راه اندازی کرد، شرکت های دانش بنیان را شناسایی کرد و به آنها کمک کرد. در همین دوسال، سه سال کارنامه قابل قبول است ولی اگر طبق این روال ادامه پیدا کند به نظر دیگر قابل قبول نیست. لذا باید قوانین و روالهای اجرائی تصحیح شود و عارض یابی شود. زیرا با آن قوانین حتما سرعت پیشرفت شتابان نیست.بنابراین باید یک خانه تکانی در قوانین و نحوه اجرای آنها ایجاد شود. بعضی وقت ها قوانین شرکتهای دانش بنیان،را متوقع می کنند یا توقع آنها را خیلی بالا می برند. یکسری هم که متوقع نیستند ودنبال کارشان هستند در بعضی موارد برای کار آنها توقع ایجاد می شود. مثلا در بحث گمرک و دارائی و بیمه باید قوانین و روالهای اجرائی بسیار شفاف و قابل محاسبه باشد نه اینکه در یک مسیر تفسیر به رای و … باشند.

 

 

نتیجه:::: معاونت علمی ۳ یا ۴ سال است که کار خود را بصورت عملیاتی شروع کرده منتهی قوانین آن برای ۸ سال پیش است. به عبارتی دیگر ۸ سال پیش قوانینی را نوشتند که ۳ سال در کاغذ بوده و عملیاتی نشده و بعد از ۳ یا ۴ سال یک نفر آمده آن را عملیاتی کند قوانینی که برای ۸ سال پیش است اگر بخواهیم بعد از ۳ سال عملیاتی شود یک نواقصی دارد که نیازمند به روز رسانی است. دولت به دنبال آن بوده تا به بحث های دانش بنیان کمک کند زیرا در این دوره اخیر معاونت علمی و فناروی  نسبت به دوره قبل خیلی فعال تر عمل کرد به عبارتی دیگر آن قوانین را عملیاتی کرد صندوق نوآوری و شکوفایی را راه اندازی کرد، شرکت های دانش بنیان را شناسایی کرد و به آنها کمک کرد. در همین دوسال، سه سال کارنامه قابل قبول است ولی اگر طبق این روال ادامه پیدا کند به نظر دیگر قابل قبول نیست. لذا باید قوانین و روالهای اجرائی تصحیح شود و عارض یابی شود. زیرا با آن قوانین حتما سرعت پیشرفت شتابان نیست.بنابراین باید یک خانه تکانی در قوانین و نحوه اجرای آنها ایجاد شود

بدون دیدگاه

نظرات بینندگان

نظرات بینندگان

پر کردن قسمت ستاره الزامی میباشد.